Scala

2021 demolition of Scala

ในแง่ประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมสมัยใหม่และการออกแบบ สกาล่าเป็นตัวอย่างสำคัญหนึ่งของความพยายามในการผสมผสานความใหม่อย่างสากล และวัฒนธรรมดั้งเดิมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวมาตั้งแต่ขั้นริเริ่มโครงการและการออกแบบ สิ่งนี้เกิดขึ้นได้เพราะสังคมไทยในช่วงปี 2510 ที่สร้างมันขึ้นมา ก็ต้องการเดินไปข้างหน้าอย่างสากลและบางแง่มุมก็ต้องการรักษาต่อยอดเอกลักษณ์และความเฉพาะตัวของวัฒนธรรมตัวเองไปในเวลาเดียวกัน

จะเห็นได้จากการออกแบบด้วยระบบพิกัด (modular system) และก่อสร้างด้วยโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก วิธีออกแบบและการก่อสร้างแบบสากลนี้ทำให้ได้ผัง ที่ว่าง รูปทรงที่สวยงาม อลังการ ทันสมัย ใช้งานได้ดี ก่อสร้างง่าย เป็นความสากลที่สถาปนิกและช่างในประเทศโลกที่สามอย่างไทยก็ทำได้ และที่ทำได้ก็เพราะมีผู้ลงทุนและเจ้าของพื้นที่ที่มีวิสัยทัศน์ ต้องนับว่าเป็นสิ่งที่น่าภาคภูมิใจ

ในอีกด้านหนึ่งสกาล่าไม่ได้มีแต่ความเป็นสากล ไม่ได้เหมือนโรงหนังหรูๆที่อื่นในโลกเท่านั้น แต่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ตั้งใจออกแบบให้อยู่ที่สยาม ที่กรุงเทพ ที่เมืองไทย และที่เอเชีย เห็นได้จากการวางผังร่วมไปกับตึกแถวในบล๊อคนั้นของสยาม ให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน การออกแบบโถงทางเข้าอลังการให้เปิดรับลม แสงธรรมชาติ ระบายอากาศได้ดี เหมาะกับเขตร้อนชื้น การใช้วัสดุท้องถิ่นอย่างกระเบื้องดินเผาเคลือบ การออกแบบฝ้าและไฟเพดานที่คล้ายดาวเพดานในสถาปัตยกรรมไทย และการประดับด้วยงานประติมากรรมนูนต่ำชื่อ Asia Holiday เป็นรูปการแสดงร้องรำทำเพลงของชาติต่างๆในเอเชีย เป็นต้น

*บทวิเคราะห์และภาพประกอบจากการศึกษาของนิสิตและกิจกรรมในวิชารังวัดสถาปัตยกรรม ปี 2559 ธีม Analyzing Modern Thai ที่ร่วมสอนกับผศ.ดร.พีรศรี โพวาทอง และมีอ.ชัยบูรณ์ ศิริธนะวัฒน์กรุณามาช่วยให้คำแนะนำนิสิตปี 3 หลายชีวิต กลุ่มของณัฐพงศ์ เป็นโตน, พัชรินทร์ ฉันทพันธ์, พิมพ์กานต์ รัญเพ็ชร, ภูวดล ภู่ศิริ ศึกษาโรงหนังสกาล่า และแนวคิดในการออกแบบของสถาปนิกพันเอกจิระ ศิลป์กนก
ตอนนั้นยังไม่เจอแบบต้นฉบับในกรุของคุณจิระ ที่โรงหนังก็ไม่มี นิสิตก็พยามไปรังวัดมาเขียนแบบเอง แถมทำโมเดลโถงทางเข้าในตำนานมาจนได้ ได้เหงื่อ ได้ความรู้ และได้แรงบันดาลใจจากสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ชิ้นเอกของไทยไปไม่น้อย